Alerjik Rinit (Alerjik Nezle)

Alerjik Rinit (Alerjik Nezle)
Belirtileri sıklıkla viral enfeksiyonlarla (nezle/grip) karıştırılan alerjik rinit; burun, göz, kulak ve boğazda kaşıntı, burun tıkanıklığı ve ardışık hapşırma nöbetleri ile kendini gösterir. Alerjik nezleyi viral enfeksiyonlardan ayıran en önemli fark, belirtilerin tekrarlayıcı olması ve genellikle ateşin eşlik etmemesidir.

Alerjik Nezle Nedir?
Alerjik nezle, burun mukozasının alerjenlere karşı gösterdiği aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Özellikle polen alerjisi olanlarda şikayetler bahar aylarında zirve yapar. Türkiye’de görülme sıklığı çocuklarda %3 ile %40 arasında değişmekte olup, son yıllarda batı tipi beslenme, hava kirliliği ve hijyen faktörleri nedeniyle bu oran giderek artmaktadır.

Belirtileri Nelerdir?
En tipik belirti, sabahları veya alerjenle temas sonrası ardı ardına gelen 4-5 hapşırma atağıdır. Diğer belirtiler:

Burun, damak ve kulak içinde kaşıntı,

Burun tıkanıklığı ve sık burun kanamaları,

Gözlerde sulanma, kızarıklık ve kapaklarda şişme,

Alerjik Selam: Burnun sık sık yukarı silinmesi sonucu burun sırtında oluşan yatay çizgi,

Alerjik Shiner: Göz altlarında damar genişlemesine bağlı koyu halkalar,

Geniz akıntısı, buna bağlı öksürük ve iştahsızlık.

Teşhis Nasıl Konulur?
Teşhiste en önemli adım ayrıntılı bir hastalı öyküsüdür. Tanıyı kesinleştirmek için şu yöntemler kullanılır:

Deri Prick Testi: 1 yaşından itibaren (genellikle 2 yaş sonrası daha anlamlıdır) çocuk alerji uzmanlarınca yapılır. En hızlı ve güvenilir sonuç veren yöntemdir.

Kan Testleri (Spesifik IgE): Cilt testi yapılamayan durumlarda tercih edilir.

Nazal Smear: Burun akıntısının mikroskop altında incelenerek alerji hücrelerinin (eozinofillerin) araştırılmasıdır.

Tedavi Yöntemleri
Tedavi başarısı; korunma, ilaç ve aşı tedavisinin doğru kombinasyonu ile sağlanır.

Korunma: Neye alerji saptanmışsa (ev tozu akarı, polen, evcil hayvan vb.) ona yönelik çevresel önlemler alınır.

İlaç Tedavisi: Antihistaminik şuruplar/haplar ve nazal steroid (kortizonlu) spreyler kullanılır. Önemli: Dekonjestan burun spreyleri (Otrivine, İliadin vb.) doktora danışılmadan 5-7 günden uzun kullanılmamalıdır; aksi halde tıkanıklığı daha da artırabilir.

İmmünoterapi (Aşı Tedavisi): Hastalığın seyrini değiştiren tek tedavi yöntemidir. Dil altı veya deri altı enjeksiyon şeklinde uygulanır. En az 3-5 yıl sürer ve çocuğun ileride astım olma riskini belirgin şekilde azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular
1. Alerjik nezle neden tedavi edilmelidir?
Tedavi edilmeyen alerjik nezle; uyku kalitesini bozar, okul başarısını düşürür ve sinüzit, orta kulak iltihabı veya diş çürüklerine zemin hazırlar. En önemlisi, alerjik nezleli her 5 çocuktan birinde ileride astım gelişme riski vardır.

2. Kortizonlu burun spreyleri boy kısalığı yapar mı?
Yeni nesil nazal steroidlerin sistemik emilimi çok düşüktür. Doktor kontrolünde ve uygun dozda kullanıldığında güvenlidirler.

3. Testler nerede yapılmalıdır?
Çocuklarda bağışıklık sistemi ve alerji mekanizmaları yetişkinlerden farklıdır. Bu nedenle testlerin ve aşı tedavisinin mutlaka bir Çocuk Alerji ve İmmünoloji Uzmanı tarafından yapılması gerekir.